Market Tedarikçi Cari ve Alış Faturası: Stok ile Borcu Aynı Anda Yönetmek

Marketlerde satış tarafı dijitalleşirken tedarikçi cari ve alış faturası hâlâ WhatsApp fotoğrafı ve defter notuyla yürüyebiliyor. Bu kopukluk; çift borç, eksik teslimatın fark edilmemesi, stokta “var sanılan” ürün ve nakit akışı sürprizleri üretir. 2026’da ayakta kalan marketler, alış faturasını stoğa ve cariye aynı anda işleyen bir düzen kurar.

Başlangıç noktaları: özellikler, fiyatlar, kurulum. Cari mantığı için veresiye cari defteri, POS temeli için market POS nedir yazılarını okuyun.

Alış faturası = stok girişi + cari borç

Doğru süreçte fatura kesildiği anda üç şey olur: ürünler stoğa girer, maliyet güncellenir, tedarikçi carisine borç yazılır. Bunlardan biri eksik kalırsa raporlar yalan söyler. Örneğin stok girilmeden borç yazılırsa rafta ürün yokken sistemde borç vardır; tersinde ürün vardır ama borç görünmez, ödeme planı bozulur.

Barkod eşleşmesi kritiktir. Faturadaki barkod ile sistemdeki kart farklıysa yanlış SKU şişer. Bu yüzden ilk alımda ürün kartı oluşturma disiplini şarttır; bakınız barkodlu stok takip. Büfe/market fire ilişkisi için fire ve stok kaybı yazısını da sürecinize bağlayın.

Eksik ve fazla teslimat

• Fatura adedi ile fiziksel sayımı aynı anda kontrol edin.
• Eksik varsa iade/eksik belgesi kesin; “sonra gelir” demeyin.
• Fazla geldiyse ya faturaya ekletin ya da ayrı emanet kaydı açın.

Tedarikçi cari yaşlandırma

Cari bakiyeyi tek rakam olarak görmek yetmez. 0–7, 8–30, 31–60 gün yaşlandırma ile hangi tedarikçinin ödeme baskısı yarattığını görün. Erken ödeme iskontosu varsa nakit planını buna göre yapın. Müşteri veresiyesi ile tedarikçi borcunu aynı ekranda karıştırmayın; hesap planını ayırın.

Kasa tarafında tedarikçi ödemesi nakit çıkışı olduğu için vardiya kapanışına da yansır; vardiya kasa kapanışı ve kasa açığı yazılarıyla birlikte okuyun. Tekel tedarikçilerinde ürün özelinde sıkı takip için tekel yazılımı yaklaşımı faydalıdır.

Alış maliyetinin satış fiyatına etkisi

Alış faturası girilmeden satılan ürünlerde marj yanıltıcı çıkar. Özellikle sık fiyat değişen kategorilerde maliyet güncelliği şarttır. Yeni alıştan sonra satış fiyatını gözden geçirin; aksi halde “çok satıyoruz ama kâr yok” sendromu başlar. Hızlı satış ekranında fiyatların tutarlı görünmesi için hızlı satış ekranı ipuçları ile fiyat listesini senkron tutun. Büfe POS senaryoları için büfe POS içeriğine de bakın.

Süreç karşılaştırma tablosu

1. Mal kabulde fatura + ürün sayımı
2. Sistemde alış fişi / fatura girişi
3. Eksik-fazla belgesi
4. Cari kontrol ve vade notu
5. Gerekirse satış fiyatı güncelleme

Nakit akışı ve ödeme planı

Tedarikçi carisi sadece “ne kadar borçluyuz?” sorusuna cevap vermez; “bu hafta kime ne kadar ödeyeceğiz?” sorusunu da cevaplamalıdır. Pazartesi sabahı 7–30–60 gün kırılımına bakıp nakit çıkışını planlayın. Erken ödeme iskontosu gerçekten kârlıysa, stokta bağlanan sermaye ile karşılaştırarak karar verin. İskontoyu kaçırmak ile fazla stok tutmak aynı hatanın iki yüzüdür: görünmeyen maliyet.

Birden fazla şube veya depo kullanıyorsanız alış faturasını yanlış lokasyona işlemek stok sapmasının klasik nedenidir. Mal kabulü hangi rafta yapıldıysa fatura da oraya bağlanmalıdır. Şube arası transferleri satış gibi işlemeyin; transfer fişi kullanın. Aksi halde bir şubede fire, diğerinde “fazla stok” illüzyonu oluşur.

Pratik kontrol: ay sonunda tedarikçi ekstrelerini sistem carisiyle mutabık alın. Fark çıkarsa büyük ihtimalle kayıtsız ödeme, çift fatura veya iadesi işlenmemiş eksik teslimattır. Mutabakatı “muhasebe işi” diye ertelemeyin; market operasyonunun parçasıdır. Küçük marketlerde bile ayda bir 30 dakikalık mutabakat, üç aylık sürpriz borç krizini önler.

Sonuç: market tedarikçi carisi muhasebe süsü değil, stok ve nakit akışının omurgasıdır. Faturayı stoğa ve borca aynı anda işleyin, yaşlandırma bakın, eksik teslimatı belgelendirin. Bu disiplin 2026 KOBİ marketlerinde hem fireyi hem sürpriz ödemeleri azaltır.